wtorek, 13 listopada 2007

Geometria ramy

Rama posiada kilka ważnych wymiarów determinujących jej wielkość, stabilność, promień skrętu, trakcyjnoć, tłumienie wstrząsów, etc.
Wiele z nich można uznać za ciekawostkę lub istotny wymiar godny mistrza, niektóre z nich będą konsekwencją odpowiedniego dobrania ważniejszych parametrów, a tylko nieliczne będą naprawdę ważne i istotne.

Najważniejsze wymiary ramy.


Podane na rysunku cztery wymiary są podstawowymi wymiarami ramy, które warto znać. Znać po to, by umiejętnie dobrać dla siebie rower.

Długość rury podsiodłowej – mierzona od środka mufy suportu do środka rury górnej; tzw. odległość C-C (from center to center). Czasami można spotkać pomiar C-T (from center to top), czyli do końca rury podsiodłowej.
To właśnie ten wymiar (C-C) podawany jest jako wielkość ramy i sugeruje wzrost użytkownika roweru. Wielkości katalogowe podawane przez producentów ram mieszczą się zazwyczaj między 50 cm a 62 cm ze zmianą co 2 cm.

By właściwie dobrać rower powinien być znany jeszcze jeden parametr:
Długość rury górnej – mierzona od osi główki ramy do środka rury podsiodłowej (standard C-C), a właściwie to:
Efektywna długość rury górnej – j.w., ale mierzona w poziomie (sic!), a nie wzdłuż rury górnej, co ma znaczenie przy ramach z obniżaną górną rurą.
Dopiero te dwa wymiary określą ułożenie ciała na rowerze.
Korektę długości górnej rury można wprowadzić poprzez różnej długości użyty wspornik - mostek (fajkę).
Mając do wyboru dwie skrajności – długa rura górna, krótki mostek lub krótka rura górna, długi mostek – najlepiej szukać złotego środka w postaci średniej długości zarówno rury jak i mostka lub wybierać rower z długą górną rurą.
Pamiętając, że długa rura górna, to zwiększenie bazy kół, czyli odległości między środkami kół, co może i poprawia tłumienie drgań, ale pogarsza zwrotność roweru (co przy kilometrach na asfalcie nie jest aż takie ważne), a długi mostek, to gorsze prowadzenie.

Kąt nachylenia rury podsiodłowej – mierzony między poziomem, a środkiem rury.
W znaczący sposób determinuje styl pedałowania. Im jest większy, tym wymusza większą kadencję.
Kąt nachylenia główki ramy – mierzony między poziomem, a osią główki.
Bezpośrednio wpływa na prowadzenie roweru. Im większy, tym prowadzenie trudniejsze.

Kąty mierzy się w sposób pokazany na rysunku – od podłoża do nachylenia rur, „od tyłu roweru”, nie z przodu, gdzie wartości są większe niż 90°.


Pozostałe wymiary:


Długość tylnych widełek (tylnego trójkąta, tylnego widelca) – mierzona między środkiem mufy suportu a środkiem osi tylnego koła.
Wpływa na bazę kół. Mniejszy wymiar, to lepiej dociążone koło, wpływa na stabilność jazdy i na zwrotność roweru.

Wysokość suportu – mierzona między podłożem a środkiem osi mufy suportu.
Opuszczenie suportu – parametr alternatywny do wysokości suporty, mierzony w pionie między linią łączącą środki kół a środek mufy suportu (na rysunku zaznaczony jest tylko wymiar między osią tylnego koła).
Parametr ten, tzw. prześwit ma duże znaczenie w rowerach typu mtb.

Pozostałe parametry geometrii roweru.


Baza kół – rozstaw między osiami kół.
Wysokość widelca – wymiar niezależny od geometrii ramy, ale znacząco wpływający na geometrię roweru. Krótszy widelec, to niżej zawieszony suport i większe kąty ramy; dłuższy – odwrotnie.
Offset, czyli wyprzedzenie widelca (także fork rake)– odległość między osią obrotu widelca (oś główki ramy) a osią koła, niezależny od geometrii ramy; im większy, tym promień skrętu zwiększa się.
Trail – odległość styku koła z podłożem do punktu „przebicia” podłoża przez oś obrotu widelca. Wpływa na ten parametr długości widelca i kąt główki ramy. Im większy jest trail tym rower łatwiej się prowadzi, gdyż punkt, w którym koło dotyka podłoża podąża za punktem przebicia. Im większy jest trail tym trudniej zmieniać kierunek rozpędzonego roweru.

***

Na koniec kilka rzeczywistych wymiarów roweru szosowego (Ridley Orion):
Rozmiar ramy – L
Długość rury podsiodłowej (c-c) – 51 cm
Długość rury podsiodłowej (c-t) – 55 cm
Długość rury górnej – 55,5 cm
Efektywna długość rury górnej – 57 cm
Długość główki ramy – 19 cm
Kąt rury podsiodłowej – 73,5°
Kąt główki ramy - 73°

Brak komentarzy: