środa, 10 października 2018

Pomiar mocy - QA - Quadrant Analysis - analiza kwadrantów


Wśród wielu wskaźników i wykresów dość popularnych i dobrze opisanych są też inne, które nie cieszą się tak wielką popularnością, a są równie użyteczne, należy do nich QA, czyli analiza kwadrantów.

Dotyczy ona:
siły nacisku na pedał do prędkości obracania pedałów (kadencja).


Czym jest analiza kwadrantów?
Ponieważ taką samą ilość watów można wytworzyć z iloczynu siły i kadencji, a te się mogą zmienić, to analiza kwadrantów pomaga w zrozumieniu czy podczas treningu tworzysz moc w tych samych kwadrantach co i podczas wyścigu. Jeśli nie, możesz zmienić sposób, w jaki tworzysz moc (siła i kadencja), dzięki czemu trenujesz dokładnie tak samo, jak podczas wyścigu. 

Przykładowy wykres

Jest to obrazowanie treningu, który powinno się analizować wraz z celem i założeniami treningu.
Już z tego wynika, że nie jest to proste.
Warto jednak zadać sobie trud, by podnieść efektywność procesu treningowego.

Spójrz na poniższy wykres:


Na osi X (pozioma) jest kadencja.
Na osi Y (pionowa) siła przykładana na pedał.

Krzywa przebiegająca po łuku z lewej góry w prawy dół i przechodząca przez "czerwone kropki" jest linią obrazującą moc krytyczną (lub progową)* dla przyjętej kadencji

*używam na razie tych pojęć wymiennie, gdyż ich wartości są bardzo zbliżone do siebie, ale nie są tożsame; dla treningu amatora jest to bez znaczenia


Na wykresie znajduje się wykreślony krzyż dzielący zbiór punktów na cztery kwadranty:

  • Kwadrant 1 (górny prawy): Wysoka kadencja, wysoka siła. Praca typu sprint.
  • Kwadrant 2 (górny lewy): Niska kadencja, wysoka siła. Wspinaczka górska, praca siłowa.
  • Kwadrant 3 (dolny lewy): Niska kadencja, niska siła. Łatwe pedałowanie (peleton lub podczas przerw między zadaniami).
  • Kwadrant 4 (dolny prawy): wysoka kadencja, mała siła. Szybkie pedałowanie z niewielkim oporem (peleton lub np. zjazd).



Spójrz na inny wykres:


Ruch kolarza (triathlonisty) w porównaniu np. do pływaka jest ubogi technicznie, stąd istotne znaczenie ma pedałowanie rozumiane nie tylko jako naciskanie na pedały, ale utrzymywanie odpowiedniej siły w największym możliwie wycinku koła jaki zatacza ramię korby oraz utrzymanie odpowiedniego rytmu (kadencji).


Zalecenia mówią o podstawowej kadencji ok. 90 obr./1 min, ale dzięki QA możesz zobaczyć jaka jest preferowana kadencja do założonego wysiłku i celu treningu.





Jeśli nie ma innych wskazań, to przyjęto uważać, że bardziej rozproszone punkty wykresu pokazują wszechstronnego kolarza, bardziej skupione specjalistę w danym wysiłku.
Zarówno jeden, jak i drugi ma zalety i wady w kontekście przygotowań do konkretnych zawodów na znanej trasie.


Na początku wspomniałem, że wykres QA analizować powinno się wraz z celem i założeniami treningu.
Teraz dodam, że warto poświęcić czas i przeglądnąć wielu treningów, gdy ż dzięki temu można wychwycić wzorce, ku którym, nawet nieświadomie, się skłania i zacząć stosować takie bodźce treningowe, które pozwolą zmienić przyzwyczajenia, czyli „rozpraszać” punkty na wykresie lub zapełniać nimi pusty kwadrant.


Nie oznacza, to że trzeba za wszelką cenę urozmaicać trening. Może przyszłe zawody będą wymagały mocno skumulowanego i niezmiennego rytmu na stałej mocy, wtedy „rozpraszanie” punktów na wykresie może być urozmaiceniem, a może okazać się przeszkodą w wypracowywaniu życiowej formy.


Udanej analizy i przeglądania zrealizowanych treningów!