sobota, 17 marca 2012

Ile powinienem ważyć - część 2


Wywód z części pierwszej zakończyłem wzorem Creffa, który uzupełnia wzór Brocka o wiek (a więc pośrednio uwzględnia stosunek mięśnie/otłuszczenie) i wskaźnik smukłości (budowa i rodzaj kośćca):

  • drobny = 0,9
  • normalny = 1,0
  • krępy = 1,1

idealna waga:

[wzrost w centymetrach - 100 + (wiek w latach / 10)] x 0,9 x wskaźnik smukłości

Przykład:
osobnik 30 lat, oceniony jako drobny, wzrost 180 cm
[180 - 100 + (30 / 10)] x 0,9 x 0,9 = (80 + 3) x 0,9 x 0,9 = 67,23 kg

***

Skoro pojawił się dodatkowy parametr opisujący typ ciała (sylwetkę), to warto odwołać się do wzoru Monnerota-Dumaina, który wprowadza dodatkowy wskaźnik oparty na obwodzie nadgarstka:

idealna waga = [wzrost w centymetrach - 100 + (4 x obwód nadgarstka w centymetrach)] / 2
Przykład:
osobnik, 180 cm, obwód nadgarstka = 17 cm
[180 - 100 + (4 x 17)] / 2 = [80 + 68] / 2 = 74

***

Nie będę się już odwoływał do innych wzorów bazujących tylko na wzroście (a jest ich jeszcze trochę), bo z tych podanych wcześniej już dość skutecznie i dezorinetująco można wyliczyć różne warianty wagi należnej i idealnej, a skoro sięgnąłem po wzory z dodatkowymi parametrami, to warto trzymać się właśnie ich.
Każdy dodatkowy parametr wprowadzony do wzoru będzie go uściślał i uprawdopodobniał, a o to przecież chodzi.

***

Wzór Bernharda

Waga należna:
wzrost x obwód klatki piersiowej w centymetrach / 240
Przykład:
osobnik, wzrost 180 cm, obwód w klatce piersiowej 100 cm
180 x 100 / 240 = 18000 / 240 = 75 kg

Waga poprawna zawiera się w przedziale pomiędzy wagą należną a nadwagą:
Nadwaga = waga należna x 1,1
Otyłość zawiera się od wyliczonej wartości:
Otyłość = waga należna x 1,2

***

Wzór Hallsa

Bardzo ciekawy wzór (przypomina mi to "Familiadę") odwołujący się do uśrednionego wyobrażenia idealnej, ale możliwej do osiągnięcia wagi.
Zadawane pytanie brzmiało: Jaką chciałbyś mieć wagę w tej chwili?
Dodatkowym warunkiem jaki trzeba spełnić jest to samo uwarunkowanie co nasze: płeć, wiek, wzrost, aktualna waga ciała.

Wyliczenia, nawet poprowadzone dzień po dniu w tej samie grupie osób mogą się różnić!

Wbrew pozorom, nie jest to wzór oparty na swobodnych rojeniach, ale opiera się na fakcie, że im jesteśmy bliżsi wymarzonego ciężaru ciała, tym proponowane dane są mniejsze.
Wzór szczególnie przydatny w grupach z otyłością i nadwagą opiera się na wskaźniku BMI (patrz część pierwsza).

idealny BMI:
dla kobiet = 0,4 x wyliczony BMI (ze wzoru standardowego) + 0,003 x wiek + 11
dla mężczyzn = 0,5 x  wyliczony BMI (ze wzoru standardowego) + 11,5

Przykład:
osobnik 180 cm, waga 75 kg, wyliczone BMI = 23,1
idealny BMI = 0,5 x 23,1 + 11,55 = 11,5 + 11,5 = 23,05

Można przyjąć, że osobnik mieści się w przyjętym wyobrażeniu o idealnym BMI.

***

Teraz coś mniej skomplikowanego.
Wskaźnik Talia-Wzrost (WTW):
Jest to wskaźnik, który opisuje stosunek obwodu talii (pasa) do wzrostu.

obwód w pasie w centymetrach / wzrost w centymetrach

Przykład:
osobnik 180 cm, obwód w pasie 90 cm
90 / 180 = 0,5
jeśli pomnoży się przez 100 (by wyrazić w procentach), to wygodniej będzie odnieść do wzorca

dla kobiet:
<35 niedożywienie
35-42 niedowaga
42-46 lekka niedowaga
46-49 prawidłowa masa ciała
49-54 nadwaga
54-58 duża nadwaga
>58 otyłość

dla mężczyzn:
<35 niedożywienie
35-43 niedowaga
43-46 lekka niedowaga
46-53 prawidłowa masa ciała
53-58 nadwaga
58-63 duża nadwaga
>63 otyłość

***

Co dalej?
Jak się odnaleźć w gąszczu wskaźników, formuł i reguł, i na dodatek w sporcie, w ulubionej dyscyplinie lub konkurencji?

O tym pewnie w przyszłości, a na razie krótkie podsumowanie i zarazem wprowadzenie w dalsze rozważania:
  1. Określone dyscypliny sportowe preferują określony typ sylwetki i budowy.
  2. Wyliczanie wagi idealnej lub należnej z podstawowych parametrów (wzrost, wiek, płeć) należy uznać za bardzo dobre, ale już dla osób trenujących niewystarczające ponieważ zmieniają się proporcje zarówno składu jak i budowy ciała.
  3. Bardzo dobrymi wzorami wydają się te wskaźniki, które uwzględniają dodatkowe parametry mierzone centymetrem (nadgarstek, klatka piersiowa, talia, pas), choć i te mogą wydać się niewystarczające.
***

Inne wzory i wykorzystanie ich w sporcie - wkrótce / w niedalekiej przyszłości / w przyszłości (właściwe zaznaczyć i mieć nadzieję, że się spełni).

Brak komentarzy: