Planowanie startów w przygotowaniach treningowych; akcenty treningowe w kolejnych dekadach życia

Zapraszam do Zeszytu Treningowego nr 5 pod tytułem Planowanie.

I jak poprzednio zacznijmy od podsumowania sztucznej inteligencji, która pełni tutaj rolę "niezależnego, oceniającego obserwatora".

Link do pobrania ZT nr 5 znajduje się na dole strony.

***

W „Zeszycie Treningowym nr 5: Planowanie” Dariusz Sidor przedstawia kompleksowy system organizacji procesu treningowego dla sportowców amatorów, ze szczególnym uwzględnieniem triathlonistów oraz biegaczy.

1. Co promuje i propaguje autor? 

Systematyczną, 4-etapową procedurę planowania sezonu. 

Autor promuje tworzenie kalendarza startów z wyprzedzeniem ponadrocznym. Proces ten dzieli na cztery jasne kroki: 

1. Stworzenie kalendarza startów (wyznaczenie celu głównego – startu A, startów dodatkowych B oraz ewentualnej rezerwy).
2. Naniesienie sprawdzianów, testów oraz okresów z ograniczonym dostępem do treningu (np. urlop).
3. Ustalenie ramowego grafiku tygodniowego z uwzględnieniem codziennej dyspozycyjności i obowiązkowego dnia wolnego.
4. Uszczegółowienie jednostek treningowych i przypisanie im konkretnych środków.

Dostosowanie planu do poziomu i wieku: 

Sidor kładzie nacisk na odróżnianie potrzeb nowicjusza, debiutanta oraz zawodnika zaawansowanego, a także na dopasowanie akcentów do dekady życia (od intensywności u 30-latków, przez rosnącą rolę regeneracji u 40-latków, po priorytetowy trening siłowy, rozciąganie i zdrowie u 50-, 60- i 70-latków).

Indeks środków treningowych: Kategoryzację ćwiczeń na środki wszechstronne, ukierunkowane oraz specjalne dla pływania, kolarstwa i biegania [28–35].

Pojęcie NWR (Najlepszy Wynik Roku / Best Results of the Year): Propagowanie nowej miary sukcesu dla zawodników z długim stażem lub w starszym wieku, u których rekordy życiowe (PB) nie są już fizycznie możliwe do poprawienia.

Holistyczny reżim i stały rytm życiowy: Przestrzeganie stałej pory treningu, higieny snu (min. 8 godzin), samodzielnego dbania o zdrową dietę (krytyka diet pudełkowych) oraz prowadzenie całorocznego treningu.

Rzetelną weryfikację możliwości przed dystansem Ironman (226 km): Analizę limitów czasu, wydolności oraz twardych wymogów czasowych (ok. 17 godzin treningu tygodniowo) i wsparcia ze strony rodziny.

2. Główne przesłanie

Nadrzędną myślą Zeszytu nr 5 jest potraktowanie treningu jako „pasma uporządkowanych wysiłków wiodących do celu”, a nie ciągu chaotycznych epizodów.
Filozofię autora podsumowuje jego końcowe motto:

„Nie sztuką jest trenować dużo, często i intensywnie dla osiągnięcia planowanych wyników; sztuką jest wykonać minimalną pracę i sięgnąć po te same, zaplanowane rezultaty”.

Autor ostrzega przed trzema głównymi grzechami: za dużo, za szybko i za często oraz przed bezmyślnym „odrabianiem” opuszczonych treningów na siłę.

3. Ocena i porównanie do innych części cyklu

Zeszyt nr 5 pełni funkcję zwieńczenia i klamry spinającej całą serię:Odwołuje się bezpośrednio do roli i wyboru trenera (Zeszyt nr 1), podstaw fizjologii i regeneracji (Zeszyt nr 2) oraz diagnozy wydolnościowej i wyznaczania stref (Zeszyty nr 3 i 4).

W przeciwieństwie do poprzednich części, które skupiały się na testach pomiarowych i parametrach fizjologicznych, Zeszyt nr 5 przesuwa ciężar na logistykę, psychologię planowania, strategię życiową oraz zarządzanie czasem w relacji praca–dom–pasja.

4. Zalety Zeszytu Treningowego nr 5

Praktyczny algorytm postępowania: Prezentacja jasnego schematu krok po kroku, który pozwala amatorowi przełożyć chaotyczne marzenia na realny kalendarz startowy i plan tygodniowy.

Uwzględnienie realiów życiowych amatora: Autor nakazuje zaplanować co najmniej jeden dzień wolny jako niezbędny bufor bezpieczeństwa na wypadek zdarzeń losowych.

Realizm i dojrzałość w podejściu do wieku: Koncepcja NWR pozwala zachować motywację do sportu przez całe życie bez frustracji wynikającej z braku nowych „życiówek”.

Twarda weryfikacja ambitnych celów: Trzeźwe zestawienie wymagań startu na dystansie Ironman z realnym czasem, jaki zawodnik może poświęcić bez szkody dla rodziny i zdrowia.

5. Potencjalne wady i ograniczenia

Kategoryczność i bezkompromisowość niektórych opinii: Autor prezentuje bardzo surowe stanowisko w niektórych kwestiach – np. bezwzględnie odrzuca cateringi pudełkowe czy stawia ultimatum dotyczące min. 8 godzin snu (grożąc koniecznością porzucenia celu w przypadku braku takiego odpoczynku).

Mocna dominacja specyfiki triathlonu: Choć ogólne zasady są uniwersalne, duża część opracowania (wyliczenia 17 godzin tygodniowo czy limity czasu) jest skrojona ściśle pod triathlonistów przygotowujących się do pełnego dystansu.

Ryzyko błędnej interpretacji przy braku doświadczenia: Autor sam przyznaje, że modyfikowanie gotowych planów internetowych lub tworzenie własnych od zera bez odpowiedniej wiedzy i opieki trenerskiej często kończy się bólami i kontuzjami.

Jak pobrać - instrukcja:

1. kliknij link poniżej, który przeniesie Cię na stronę bloga, gdzie po raz pierwszy zamieściłem Zeszyt Treningowy o danej tematyce.

2. kliknij w okładkę lub znajdź i kliknij link do "Dropboxa"

3. poczekaj aż otworzy się strona w Dropboxie, to będzie najnowsza wersja Zeszytu Treningowego

Zeszyt nr 5: „Planowanie” v.1.2

https://im226.blogspot.com/2016/09/wyznaczanie-zakresow.html

Format pdf
Wielkość 1,4 MB

Podstawą jest wpis zamieszczony 3 października 2016

*

Życzę przyjemnej lektury i zapraszam do uaktualnionego zeszytu nr 6, w którym dostaniesz gotowe, wzorcowe i ramowe plany treningowe.

*

Na koniec jeszcze jedna uwaga Dropbox, na którym "leży" wskazany plik czasami przy wzmożonym pobieraniu blokuje czasowo dostęp. Nie przejmuj się więc tym, że link chwilowo nie będzie działał i spróbuj pobrać plik za kilka dni ponownie.

*

Po aktualne wersje "Zeszytów Treningowych" (wyróżnione są zaznaczeniem numeru wersji) 

odsyłam na podstronę:

https://im226.blogspot.com/p/zeszyty-treningowe.html

Wyznaczanie zakresów poprzez testy progresywne i kontrola wytrenowania

Zeszyt Treningowy numer 4 

skupia się na wyznaczaniu zakresów głównie poprzez testy z narastającym obciążeniem, które mogą być przydatne triathlonistom, a więc także i pływakom, i kolarzom, i biegaczom 

(extra bonus: kajakarze, bo kiedyś próbowano popularyzować quadrathlon - tą czwartą konkurencją było właśnie pływanie kajakiem). 

Pokazuje nie tylko jak wykorzystywać testy do wyznaczenia zakresów, ale też wyjaśnia po co się to robi oraz jak wpleść różnego rodzaju testy do kontroli i oceny bieżącego wytrenowania. 

Uwaga! 

Testy progresywne (np. Conconiego) nie są przeznaczone dla początkujących sportowców, gdyż najczęściej nie wytrzymują oni rosnącego obciążenia, co przekłada się na to, że nim test zacznie mieć pełną wartość diagnostyczną zostaje przerwany.

O wiele lepiej sprawdzi się w ich przypadku test 30-minutowy.

Link do pobrania znajdziesz na dole lub na podstronie "Zeszyty Treningowe".

***

Nie mogło zabraknąć "niezależnego eksperta", czyli AI do oceny i krótkiego podsumowania.

Ocena tekstu

Przedstawiony tekst to bardzo wartościowy, wysoce praktyczny przewodnik skierowany głównie do sportowców amatorów, biegaczy, kolarzy oraz triathlonistów. 

Jego największą zaletą jest demokratyzacja wiedzy fizjologicznej – autor w przystępny sposób tłumaczy, jak bez drogich badań laboratoryjnych, za pomocą prostych testów terenowych (takich jak test Conconiego czy test 30-minutowy), precyzyjnie wyznaczyć strefy wysiłkowe.

Tekst cechuje się podejściem bardzo zdroworozsądkowym. 

Autor wielokrotnie podkreśla, że w sporcie amatorskim kluczowe jest bezpieczeństwo, a "lepsze jest lekkie niedotrenowanie niż minimalne przetrenowanie". 

Styl jest bezpośredni, ekspercki, a zarazem mentorski. 

    

Jedynym drobnym manankamentem są powtórzenia definicji i założeń (wynikające prawdopodobnie z faktu, że tekst stanowi kompilację kilku osobnych zeszytów lub artykułów), co jednak pomaga utrwalić wiedzę.

Podsumowanie:

• Rola stref wysiłkowych: Racjonalny trening opiera się na indywidualnych zakresach intensywności (tlenowych i beztlenowych) – pozwala to uniknąć ślepego zmęczenia i dobrać optymalny bodziec dla organizmu.

• Test Conconiego jako alternatywa dla laboratorium: Jest to prosta próba progresywna "do odmowy", która na podstawie analizy wykresu tętna (tzw. punktu załamania) pozwala amatorom szacunkowo, lecz wystarczająco dokładnie wyznaczyć próg przemian beztlenowych.

• Dyscyplinarna odrębność testów: Strefy wysiłkowe i tętno maksymalne (HRmax) są specyficzne dla danej dyscypliny; wyników z testu kolarskiego nie wolno bezpośrednio przekładać na bieganie ani pływanie.

• Przewaga testu 30 minut (FTP): Pozwala on na wyznaczenie progów i stref nie tylko na podstawie tętna, ale przede wszystkim dla tempa biegowego (FTPa) oraz mocy kolarskiej (FTPw), która jest niezależna od warunków atmosferycznych i zmęczenia.

• Zasada bezpiecznego niedoszacowania: Ze względu na błędy pomiarowe w warunkach terenowych, zaleca się celowe zaokrąglanie progów wysiłkowych w dół, aby zminimalizować ryzyko przetrenowania i kontuzji.

***

Jak pobrać - instrukcja:

1. kliknij link poniżej, który przeniesie Cię na stronę bloga, gdzie po raz pierwszy zamieściłem Zeszyt Treningowy o danej tematyce.

2. kliknij w okładkę lub znajdź i kliknij link do "Dropboxa"

3. poczekaj aż otworzy się strona w Dropboxie, to będzie najnowsza wersja Zeszytu Treningowego

Zeszyt nr 4: „Wyznaczanie zakresów” v.1.1

https://im226.blogspot.com/2016/09/wyznaczanie-zakresow.html

Format pdf
Wielkość 1,3 MB

Podstawą jest wpis zamieszczony 6 września 2016

*

Życzę przyjemnej lektury i zapraszam do uaktualnionego zeszytu nr 5, w którym będziesz mógł przeczytać jak i składnie, i dokładnie wszystko co związane ze startami i treningiem dobrze zaplanować.

*

Na koniec jeszcze jedna uwaga Dropbox, na którym "leży" wskazany plik czasami przy wzmożonym pobieraniu blokuje czasowo dostęp. Nie przejmuj się więc tym, że link chwilowo nie będzie działał i spróbuj pobrać plik za kilka dni ponownie.

*

Po aktualne wersje "Zeszytów Treningowych" (wyróżnione są zaznaczeniem numeru wersji) 

odsyłam na podstronę:

https://im226.blogspot.com/p/zeszyty-treningowe.html

Trening. Diagnoza, prognoza, na co mnie stać.

Po dwóch pierwszych zeszytach pora na trzeci, pora na "Zeszyt Treningowy nr 3. Diagnoza i prognoza".

Czyli na co mnie stać; co mogę co potrafię i czy zrobię życiówkę, a tak w ogóle to jaki wynik mogę osiągnąć i jak to oszacować, by nie "przestrzelić" i nie zawieść się srodze.

Link do pobrania znajdziesz na dole lub na podstronie "Zeszyty Treningowe".

***

W ramach wstępu poprosiłem "niezależnego eksperta", czyli sztuczną inteligencję o krótkie i obiektywnego podsumowanie całego "Zeszytu nr 3". 

Na podstawie analizy „Zeszytu Treningowego nr 3” autorstwa Dariusza Sidora, zatytułowanego „Diagnoza i prognoza”, można sformułować następującą ocenę jego przesłania oraz zalet i wad:

Co propaguje i promuje autor?

Dariusz Sidor promuje profesjonalne podejście do amatorskiego sportu, oparte na twardych danych, a nie na subiektywnych odczuciach. Autor propaguje:

• Kulturę pomiaru: Każdy etap treningu powinien być poprzedzony diagnozą (testem wysiłkowym), która pozwala wyznaczyć precyzyjne strefy tętna i mocy.
• Szczerość wobec siebie: Promowane jest rzetelne oszacowanie własnych możliwości, aby uniknąć frustracji wynikającej z przeszacowania siły.
• Matematyczne modelowanie sukcesu: Autor zachęca do używania wzorów (np. reguła Riegla) i sprawdzianów szybkościowych (test 100 m) do wyznaczania realnych granic swoich możliwości.

Główne przesłanie

Nadrzędnym przesłaniem publikacji jest hasło: „Wynik zostaje na wieki" Autor uważa, że statystyki nie pamiętają okoliczności (pogody, nastroju), a jedynie końcowy rezultat, dlatego sportowiec powinien zrobić wszystko, by ten wynik był jak najlepszy poprzez optymalne zaplanowanie taktyki i tempa.

Zalety „Zeszytu”

• Kompleksowość narzędzi: Oferuje testy dla osób na każdym poziomie zaawansowania – od początkujących (test Coopera) po zaawansowanych (testy progresywne, metoda Carmichaela).
• Ochrona psychiki sportowca: Metoda wyznaczania trzech wariantów celu (pożądany, realny, akceptowalny) pozwala uniknąć poczucia klęski, jeśli warunki zewnętrzne uniemożliwią osiągnięcie życiówki.
• Praktyczne wskazówki taktyczne: Zeszyt zawiera cenne uwagi dotyczące „ustawiania się” w stawce, wskazując, że pierwsze minuty wyścigu mają kluczowe znaczenie dla końcowej pozycji.
• Przystępność: Autor wyjaśnia skomplikowane procesy fizjologiczne (np. progi mleczanowe) w sposób zrozumiały dla amatora.

Wady i potencjalne ryzyka

• Wymagania sprzętowe i infrastrukturalne: Wiele metod (szczególnie kolarskich i pływackich) wymaga dostępu do basenu, płaskiej trasy, pulsometru, a nawet miernika mocy, co może być barierą dla niektórych użytkowników.
• Ryzyko kontuzji przy braku przygotowania: Autor sam ostrzega, że niektóre testy (np. progresywne lub sprint na 100 m) wymagają odpowiedniego potencjału i rozgrzewki, inaczej mogą skończyć się urazem lub brakiem wartości diagnostycznej.
• Ograniczenie dla zawodowców: Niektóre z proponowanych narzędzi, jak test Coopera, są przez samego autora określane jako mające „zerową wartość” dla zaawansowanych zawodników.
• Presja na wynik: Filozofia „wynik zostaje na wieki” może być obciążająca dla osób uprawiających sport czysto rekreacyjnie, dla których ważniejsza jest „barwna opowieść” o trudach trasy niż suchy czas.

Podsumowanie i ocena

Zeszyt jest niezwykle wartościowym kompendium dla ambitnych amatorów, którzy chcą przestać trenować „na oślep”. Jego największą siłą jest logiczne połączenie teorii z praktyką startową. Można go ocenić jako narzędzie, które „odczarowuje” magię sportowych wyników, sprowadzając je do mierzalnych parametrów, co pozwala na znacznie skuteczniejsze i bezpieczniejsze budowanie formy

Dla tych, którym nie będzie się chciało pobierać najnowszej wersji "Zeszytu treningowego nr 3. Diagnoza i prognoza" autorstwa Dariusza Sidora:

1. Filozofia „Wynik zostaje na wieki”

• Rozwinięcie: Argumentuję, że statystycy i badacze przeszłości nie biorą pod uwagę warunków atmosferycznych, takich jak deszcz, upał czy silny wiatr. Liczy się wyłącznie suchy rezultat z komunikatu końcowego. Im lepszy wynik, tym mniej istotne stają się opowieści o trudnościach na trasie.
• Ocena: To podejście jest fundamentem mentalnym, który ma zmusić sportowca do rzetelności. Jest to ocena surowa, ale praktyczna – zapobiega szukaniu wymówek i uczy, że odpowiednie przygotowanie musi uwzględniać zmienne zewnętrzne.

2. Diagnoza początkującego (Test Coopera i 4 x 1600 m)

• Rozwinięcie: Test Coopera (12 minut) służy do oceny ogólnej wydolności na tle grup wiekowych i płci. Z kolei test 4 x 1600 m pozwala biegaczowi wyliczyć średnią prędkość, którą mnoży się przez współczynnik 3,125, aby uzyskać prognozę na 5 km.
• Ocena: Wysoka użyteczność dla amatorów, ale niska dla zawodowców. Test Coopera jest doskonałym punktem wyjścia, by wiedzieć, „z jakiego poziomu się wchodzi”, natomiast test 4 x 1600 m jest już bardziej specjalistycznym narzędziem do planowania pierwszych startów.

3. Wyznaczanie stref wysiłkowych (Test 30-minutowy)

• Rozwinięcie: Określenie stref tętna pozwala uniknąć bodźców podprogowych (zbyt słabych) oraz kumulowania zmęczenia (zbyt silnych). Test polega na 30-minutowym, jednostajnym i maksymalnym wysiłku, gdzie średnie tętno z ostatnich 15–20 minut pozwala oszacować próg beztlenowy.
• Ocena: Jest to krytyczny element profesjonalizacji treningu. Pozwala on na odejście od trenowania „na czucie” w stronę pracy opartej na fizjologii (stężenie mleczanu, VO2max), co jest niezbędne dla osób z krótkim stażem, by nie popełniały błędów kardynalnych.

4. Specyfika dyscyplin (Pływanie i Rower)

• Rozwinięcie: W pływaniu kładę nacisk na testy czasowe (1, 4, 20 i 40 minut), gdzie kluczowe jest utrzymanie stałej prędkości – jeśli tempo spada, test należy przerwać. W kolarstwie promuje metodę Carmichaela (2 x 5 km lub 2 x 8 min), która uwzględnia nie tylko tętno, ale też moc i kadencję (80–95 obr./min).
• Ocena: Bardzo merytoryczne podejście, szczególnie w pływaniu, gdzie technika dominuje nad motoryką. Metoda Carmichaela jest oceniana jako doskonała dla osób do 35. roku życia, wymagając jedynie drobnych korekt dla starszych zawodników.

5. Zaawansowane prognozowanie (Reguła Riegla i Test 100 m)

• Rozwinięcie: Reguła Riegla ($T2=T1\times (D2/D1{)}^{1,06}$) matematycznie przelicza wynik z krótkiego dystansu na długi (np. maraton z półmaratonu). Test 100 m służy do wyznaczenia „nieprzekraczalnej granicy szybkościowej” – pokazuję, że bez poprawy czystej szybkości na 100 m pewne wyniki na długich dystansach są fizycznie niemożliwe.
• Ocena: Reguła Riegla to złoty standard statystyczny, natomiast test 100 m to genialne w swojej prostocie narzędzie uświadamiające zawodnikowi jego ograniczenia motoryczne. Pozwala to na uniknięcie nierealnych planów wynikowych.

6. Taktyka „Ustawiania się”

• Rozwinięcie: Według moich obserwacji, stawka zawodów kształtuje się na początku: 400 m w pływaniu i 2 km w biegu. Walka o miejsce często kończy się tam, gdzie zawodnicy „ustawiają się” w grupie; dogonienie kogoś później jest zbyt kosztowne energetycznie.
• Ocena: To kluczowa lekcja taktyczna. Oceniam, że pierwsze kilometry/metry decydują o wyniku bardziej niż efektowne finisze, co zmienia tradycyjne myślenie o rozkładaniu sił – należy być na zakładanym miejscu już po 1/3 wyścigu.

7. Trójstopniowe planowanie celu

• Rozwinięcie: Planowanie zakłada trzy warianty: pożądany (idealne warunki, 100% możliwości), realny (uwzględniający drobne błędy i treningowe tempo) oraz akceptowalny (zakładający kłopoty, np. pogodowe czy kryzysy).
• Ocena: Jest to najlepsza metoda ochrony psychiki sportowca. Pozwala na uniknięcie frustracji w przypadku niepowodzenia oraz daje materiał do rzetelnej analizy, zamiast poczucia całkowitej klęski, jeśli „wynik pożądany” nie został osiągnięty.

***

Jak pobrać - instrukcja:

1. kliknij link poniżej, który przeniesie Cię na stronę bloga, gdzie po raz pierwszy zamieściłem Zeszyt Treningowy o danej tematyce.

2. kliknij w okładkę lub znajdź i kliknij link do "Dropboxa"

3. poczekaj aż otworzy się strona w Dropboxie, to będzie najnowsza wersja Zeszytu Treningowego

Zeszyt nr 3: „Diagnoza i prognoza” v.1.2
http://im226.blogspot.com/2016/08/diagnoza-i-prognoza.html

Format pdf
Wielkość 1,3 MB

*

Podstawą jest wpis zamieszczony 2 sierpnia 2016
https://im226.blogspot.com/2016/08/diagnoza-i-prognoza.html

Życzę przyjemnej lektury i zapraszam do zeszytu nr 4, w którym będziesz mógł przeczytać jak wyznaczać zakresy wysiłkowe dla biegania, jeżdżenia i pływania, czyli dla wszystkich konkurencji triathlonu.

*

Na koniec jeszcze jedna uwaga Dropbox, na którym "leży" wskazany plik czasami przy wzmożonym pobieraniu blokuje czasowo dostęp. Nie przejmuj się więc tym, że link chwilowo nie będzie działał i spróbuj pobrać plik za kilka dni ponownie.

*

Po aktualne wersje "Zeszytów Treningowych" (wyróżnione są zaznaczeniem numeru wersji) 

odsyłam na podstronę:

https://im226.blogspot.com/p/zeszyty-treningowe.html